Năm 2018, tôi bước vào toà văn phòng sàn bất động sản. Ngày đầu tiên làm Giám đốc đào tạo và phát triển văn hoá.
Lúc đó tôi đã làm coach POE 6 năm. Tôi nghĩ mình đã hiểu con người.
Sai. Tôi hiểu con người trong phòng coaching. Đó là 1 chiều rất hẹp của thực tại.
Ba thứ bất động sản dạy tôi
Một: Politics nội bộ là thật — không phải ngoại lệ
Trong phòng coaching, mọi cuộc đối thoại là 1-1. Khách hàng — tôi. Hai người. Không ai khác.
Trong sàn bất động sản, mỗi quyết định liên quan ít nhất 4-5 phòng ban + 2-3 cấp + 10-15 stakeholders. Politics không phải “exception” — là default.
Tôi học điều này theo cách đau: 6 tháng đầu tôi đưa ra 3 đề xuất đào tạo “đúng”. Theo logic coaching, các đề xuất này hợp lý. Cả 3 bị reject.
Không phải vì sai. Vì tôi không hiểu tại sao chúng được/không được.
Chỉ khi tôi học cách:
- Map stakeholders trước khi đề xuất
- Gặp riêng từng người trước khi họp chung
- Hiểu lợi ích/sợ hãi của từng phòng ban
- Frame đề xuất theo ngôn ngữ của mỗi stakeholder
— thì đề xuất mới được approve.
Coach 13 năm không dạy tôi điều này. Vì trong coaching, không có 15 stakeholders.
Hai: Quyết định khi không đủ data
Trong coaching, bạn có 60 phút với 1 người. Hỏi đúng câu hỏi, lắng nghe, draw out. Data đủ — vì context hẹp.
Trong doanh nghiệp, bạn ra quyết định mỗi ngày với 30-50% data còn thiếu. Phải quyết bây giờ. Phải sai ít nhất 30%. Phải sửa nhanh khi sai.
Lần đầu tôi gặp tình huống này: phó tổng yêu cầu đưa kế hoạch đào tạo 1.000 sales mới trong 2 tuần. Tôi muốn 2 tháng để khảo sát.
Câu trả lời của phó tổng: “Em có 3 ngày để đưa kế hoạch v1. Tuần sau gửi v2. Tuần sau nữa chạy thử.”
Lúc đó tôi giận. Bây giờ tôi hiểu — đó là cách doanh nghiệp di chuyển. Quyết định 70% với 50% data + sửa nhanh > Quyết định 100% với 100% data + chậm.
Coaching dạy tôi đào sâu. Doanh nghiệp dạy tôi đi nhanh khi chưa rõ.
Ba: Văn hoá team không phải intent — là systems
Khi còn là coach, tôi tin văn hoá tổ chức là về giá trị + leadership + storytelling. Tôi đã đọc Patrick Lencioni, Edgar Schein, Simon Sinek.
Vào sàn bất động sản, tôi thấy: tất cả những thứ đó không quan trọng bằng systems.
- Bạn có thể nói “Chúng ta là 1 team.” — nhưng nếu bonus structure thưởng cá nhân, không thưởng team → không ai làm việc team.
- Bạn có thể nói “Tôn trọng nhau.” — nhưng nếu sếp chốt giờ họp lúc 5 giờ chiều thứ 6 → không ai tôn trọng giờ ai.
- Bạn có thể nói “Học hỏi.” — nhưng nếu KPI là số deal closing tháng, không có metric về học → không ai học.
Văn hoá = kết quả của systems (bonus, schedule, KPI, công cụ, không gian vật lý). Intent không tạo văn hoá. Systems tạo.
Coach 13 năm dạy tôi about intent. BĐS 6 năm dạy tôi about systems.
Cú sốc đảo chiều
Khi rời sàn bất động sản năm 2024 để bắt đầu xây Tribe, tôi tưởng sẽ “trở về” coaching dễ dàng.
Sai. Tôi không trở về cùng người ra đi.
Tôi mang theo:
- Khả năng nhìn 1 cuộc trò chuyện trong context 10 stakeholders xung quanh
- Khả năng ra quyết định khi data thiếu
- Khả năng nhìn culture qua lens systems
Nhưng cũng mang theo:
- Một chút mất kiên nhẫn — vì đã quen quyết định nhanh
- Một chút quá-tin vào framework — vì đã thấy framework hiệu quả ở scale lớn
- Một chút khoảng cách — vì đã ngồi ở vị trí “trên” trong 6 năm
Cú sốc đảo chiều: tôi phải quên một số thứ khi quay lại coaching 1-1. Tốc độ phải chậm lại. Framework phải bỏ. Khoảng cách phải xóa.
6 năm doanh nghiệp dạy tôi nhiều — nhưng cũng làm tôi cần unlearn để quay lại làm coach giỏi.
Vì sao Tribe có 2 chân
Tribe khác với các academy coaching khác ở 1 chỗ: founder đã từng ngồi ở vị trí quản lý cấp trung thật.
Không phải coach lý thuyết. Không phải tư vấn từ bên ngoài. Là người đã từng sai cùng những sai lầm mà target audience đang sai — và đã có 5 năm để rút bài.
Đó là moat của Tribe — không phải kỹ thuật coaching, không phải curriculum. Là kinh nghiệm song chiều.
Nếu tôi không có 6 năm BĐS — Tribe sẽ là 1 academy coaching nữa. Có nó, Tribe là bộ tộc cho người đã ở chỗ tôi từng ở.
Đó là khác biệt cốt lõi.
Lần tới khi bạn cân nhắc rời 1 vị trí “không liên quan” sang vị trí “đúng đam mê” — cân nhắc lại.
Có khi vị trí “không liên quan” đang dạy bạn điều bạn cần để làm tốt cái sau.
Soil thường không có vẻ là soil khi bạn đang đứng trên nó.