Năm 2018, tôi bước vào toà văn phòng của một sàn bất động sản. Ngày đầu tiên làm Giám đốc đào tạo và phát triển văn hoá.
Lúc đó tôi đã làm coach POE 6 năm. Tôi nghĩ mình đã hiểu con người.
Tôi đã sai. Tôi chỉ hiểu con người trong phòng coaching, mà đó là một lát cắt rất hẹp của thực tế.
Ba thứ bất động sản dạy tôi
Một: Chuyện chính trị nội bộ là thật, không phải ngoại lệ
Trong phòng coaching, mọi cuộc đối thoại đều là 1-1. Chỉ có khách hàng và tôi. Hai người. Không ai khác.
Trong sàn bất động sản, mỗi quyết định liên quan ít nhất 4-5 phòng ban, 2-3 cấp và 10-15 bên có lợi ích. Chuyện chính trị nội bộ là chuyện thường ngày, chứ không phải trường hợp hiếm.
Tôi học điều này theo cách rất đau. Sáu tháng đầu tôi đưa ra 3 đề xuất đào tạo “đúng”. Theo logic của coaching, các đề xuất này hợp lý. Cả 3 đều bị bác.
Không phải vì chúng sai, mà vì tôi không hiểu tại sao chúng được duyệt hay không được duyệt.
Chỉ khi tôi học được cách:
- Vẽ sơ đồ các bên liên quan trước khi đề xuất
- Gặp riêng từng người trước khi họp chung
- Hiểu lợi ích và nỗi sợ của từng phòng ban
- Trình bày đề xuất theo đúng ngôn ngữ của mỗi bên
thì đề xuất mới được duyệt.
13 năm coach không dạy tôi điều này. Vì trong coaching, không có 15 bên liên quan cùng một lúc.
Hai: Quyết định khi chưa đủ thông tin
Trong coaching, bạn có 60 phút với 1 người. Hỏi đúng câu hỏi, lắng nghe, gợi mở. Thông tin đủ, vì bối cảnh hẹp.
Trong doanh nghiệp, bạn ra quyết định mỗi ngày khi vẫn còn thiếu 30-50% thông tin. Phải quyết bây giờ. Chấp nhận sai ít nhất 30%. Và phải sửa nhanh khi sai.
Lần đầu tôi gặp tình huống này là khi phó tổng yêu cầu đưa kế hoạch đào tạo 1.000 sales mới trong 2 tuần. Tôi muốn 2 tháng để khảo sát.
Câu trả lời của phó tổng: “Em có 3 ngày để đưa kế hoạch v1. Tuần sau gửi v2. Tuần sau nữa chạy thử.”
Lúc đó tôi giận. Bây giờ thì tôi hiểu, đó là cách doanh nghiệp vận hành. Quyết định ở mức 70% với 50% thông tin rồi sửa nhanh tốt hơn là quyết định 100% với 100% thông tin nhưng chậm.
Coaching dạy tôi đào sâu. Doanh nghiệp dạy tôi đi nhanh khi chưa rõ.
Ba: Văn hoá đội nhóm nằm ở hệ thống, không nằm ở ý định
Khi còn là coach, tôi tin văn hoá tổ chức là chuyện của giá trị, năng lực lãnh đạo và cách kể chuyện. Tôi đã đọc Patrick Lencioni, Edgar Schein, Simon Sinek.
Vào sàn bất động sản, tôi nhận ra tất cả những thứ đó không quan trọng bằng hệ thống.
- Bạn có thể nói “Chúng ta là một đội.”, nhưng nếu cách chia thưởng chỉ thưởng cá nhân, không thưởng cho cả đội, thì không ai làm việc theo nhóm.
- Bạn có thể nói “Tôn trọng nhau.”, nhưng nếu sếp chốt giờ họp lúc 5 giờ chiều thứ 6, thì không ai tôn trọng giờ giấc của ai.
- Bạn có thể nói “Học hỏi.”, nhưng nếu chỉ tiêu là số deal chốt trong tháng, không có chỉ tiêu nào về học, thì không ai học.
Văn hoá là kết quả của hệ thống (cách chia thưởng, lịch làm việc, chỉ tiêu, công cụ, không gian vật lý). Ý định không tạo ra văn hoá. Hệ thống mới tạo ra văn hoá.
13 năm coach dạy tôi về ý định. Sáu năm bất động sản dạy tôi về hệ thống.
Cú sốc đảo chiều
Khi rời sàn bất động sản năm 2024 để bắt đầu xây Tribe, tôi tưởng sẽ “trở về” với coaching một cách dễ dàng.
Tôi đã sai. Tôi không trở về như con người đã ra đi.
Tôi mang theo:
- Khả năng nhìn một cuộc trò chuyện trong bối cảnh 10 bên liên quan xung quanh
- Khả năng ra quyết định khi thông tin còn thiếu
- Khả năng nhìn văn hoá qua lăng kính hệ thống
Nhưng tôi cũng mang theo:
- Một chút mất kiên nhẫn, vì đã quen quyết định nhanh
- Một chút quá tin vào framework, vì đã thấy nó hiệu quả ở quy mô lớn
- Một chút khoảng cách, vì đã ngồi ở vị trí “bên trên” suốt 6 năm
Cú sốc đảo chiều là ở chỗ: tôi phải gỡ bỏ một số thứ khi quay lại coaching 1-1. Tốc độ phải chậm lại. Framework phải buông xuống. Khoảng cách phải xoá đi.
Sáu năm doanh nghiệp dạy tôi rất nhiều, nhưng cũng khiến tôi phải học lại từ đầu một số điều để quay về làm coach giỏi.
Vì sao Tribe có hai chân
Tribe khác với các academy coaching khác ở một chỗ: người sáng lập đã từng ngồi ở vị trí quản lý cấp trung thật sự.
Không phải coach lý thuyết. Không phải tư vấn từ bên ngoài. Mà là người đã từng sai đúng những sai lầm mà nhóm khách hàng đang mắc phải, và đã có 5 năm để rút ra bài học.
Đó là lợi thế của Tribe, không nằm ở kỹ thuật coaching, cũng không nằm ở chương trình học. Mà nằm ở kinh nghiệm hai chiều.
Nếu tôi không có 6 năm bất động sản, Tribe sẽ chỉ là một academy coaching nữa. Có nó, Tribe trở thành bộ tộc cho những người đang ở đúng chỗ tôi từng đứng.
Đó là khác biệt cốt lõi.
Lần tới khi bạn cân nhắc rời một vị trí “không liên quan” để sang một vị trí “đúng đam mê”, hãy cân nhắc lại.
Có khi cái vị trí “không liên quan” ấy đang dạy bạn đúng điều bạn cần để làm tốt việc sau này.
Mảnh đất nuôi mình lớn lên thường không trông giống đất màu khi mình đang đứng trên nó.
